[Quantum_34]

@poyraz yazdı:
“intel atx hold up time 16ms kural?”

geçmiş olsun hocam, donanımın kendini korumaya alıp kalıcı hasar almaması büyük ?ans. Keyifle kullanman dileıiyle.

[Quantum_34]

Dostum yaşadığın bu esrarengiz kapanmanın adı donanım literatüründe Transient Power Spike (Mikrosaniyelik Ani Akım Sıçraması) ve buna bağlı olarak güç kaynağının aşırı akım korumasının (OCP/OPP) tetiklenmesidir! 850W PSU’nun ortalama güçte yetip de oyundaki ani bir sahnede sistemi kapatmasının arkasındaki elektriksel gerçeği anlatalım: 1) Eski ATX 2.4 Standardının Sınırı: Eski tip güç kaynakları, sistemin gücü yavaşça ve kararlı bir şekilde çekmesine göre tasarlanmıştır.

Eğer bir anlık akım çeken bileşen etiket gücünün %120-130’unu aşarsa, PSU içindeki koruma devresi ‘kısa devre var veya aşırı akım çekiliyor’ diyerek donanımı yakmamak için elektriği 1 milisaniyede keser. 2) Modern Ekran Kartlarının Canavarlığı: RTX 3080/3090 ve RTX 4080/4090 gibi yüksek mimarili kartlar, oyunda bir sahne değiştiğinde veya GPU Boost frekansı anlık fırladığında, sadece 100 mikrosaniye (0.0001 saniye) süresince etiket TDP’sinin tam 2 katı akım çeker!

Örneğin 320 Watt çeken bir RTX 4080, anlık olarak 650 Watt talep edebilir. Sistemdeki işlemciyle birleştiğinde toplam tüketim o 100 mikrosaniyede 950-1000 Watt’a fırlar!

3) ATX 3.0的标准ı Neyi Değiştirdiı: Intel’in çıkardığı yeni ATX 3.0 / 3.1 standardı, güç kaynaklarına şu zorunluluğu getirdi: ‘Bir PSU, etiket gücünün tam %200’üne (yani 850W bir PSU tam 1700 Watt’a) 100 mikrosaniye boyunca; %180’ine 1 milisaniye boyunca BANAMISIN DEMEDEN dayanmak zorundadır!’ ATX 3.0 PSU’ların içindeki giriş kapasitörleri ve filtre bobinleri bu devasa şok dalgalarını sünger gibi emer ve voltaj çökmeden kartı besler. Eski ATX 2.4 PSU’n ise ortalama güçte 500W görse bile o 100 mikrosaniyelik 1000W sıçramayı gördüğü anda OCP şalterini indirir!

Çözüm: 1) Bütçen varsa yerel ATX 3.0 / ATX 3.1 (12V-2×6 çıkışlı) bir PSU’ya geçmek. 2) Geçici çözüm olarak MSI Afterburner’dan ekran kartının Power Limit’ini %85-90’a çekmek veya hafif bir undervolt yapmak; bu işlem kartın tepe sıçramalarını törpüler ve kapanmayı anında engeller.

[Quantum_34]

Sakin ol dostum, ekran kartın da bozuk değil, aldığın riser kablo da fiziksel olarak kopuk değil. Karşılaştığın durum donanım dünyasının en klasik ‘PCIe El Sıkışma (Link Training) Çıkmazı’dır: 1.

Sorunun Temel Sebebi (Gen4 vs Gen3 Frekans Uyuşmazlığı): – Anakartın (B650) PCIe 4.0/5.0 destekliyor, ekran kartın (RTX 4070 Ti) da yerel olarak PCIe 4.0 destekliyor. – Anakartın BIOS’unda PCIe Slot Hızı varsayılan olarak ‘Auto’ (Otomatik) ayarlıdır.

– Sistem açılırken anakart ve ekran kartı konuşur: İkisi de ‘Ben PCIe 4.0 destekliyorum, hadi 16 GT/s frekansında haberleşelim’ der ve Gen4 moduna geçer. – Ancak aradaki riser kablon büyük ihtimalle eski tip veya ucuz maliyetli bir PCIe 3.0 Riser kablosudur.

PCIe 3.0 kabloların elektromanyetik yalıtımı (shielding) PCIe 4.0’ın yüksek sinyal frekansını taşıyamaz, sinyal bütünlüğü bozulur (Signal Degradation & Packet Loss). Sonuç: Görüntü hiç gelmez veya anında WHEA çökmesi yaşanır.

2. Adım Kesin Çözüm: – Adım 1: Dikey aparatı ve riser kabloyu geçici olarak aradan çıkar.

Ekran kartını doğrudan anakartın en üstteki birincil PCIe x16 yuvasına tak. – Adım 2: Bilgisayarı aç, görüntü gelecektir.

Klavyeden DEL veya F2 tuşlarına basarak BIOS’a gir. – Adım 3: Gelişmiş Ayarlar (Advanced Mode – F7) -> Settings -> PCI Subsystem Settings (veya Onboard Devices Configuration) menüsüne git.

– Adım 4: PCIe x16 Slot Link Speed veya PCIEX16 Bandwidth ayarını bul. Bu ayar şu an Auto veya Gen 4 durumundadır.

Bunu manuel olarak Gen 3 (PCIe 3.0) seçeneğine sabitle. – Adım 5: F10 tuşuna basıp ayarları kaydet ve bilgisayarı kapat.

– Adım 6: Ekran kartını sök, dikey montaj kitini ve PCIe 3.0 riser kablonu tekrar tak. Bilgisayarı açtığında görüntünün anında geldiğini göreceksin!

3. Performans Kaybı Olur muı: – PCIe 3.0 x16 bant genişliği (~16 GB/s), RTX 4070 Ti seviyesindeki bir kartta bile oyunlarda en fazla %1 ile %2 arasında marjinal bir fark yaratır, bunu insan gözüyle hissetmen imkansızdır.

– Eğer kartı tam PCIe 4.0 hızında çalıştırmak istiyorsan, piyasadan sertifikalı gerçek bir PCIe 4.0 x16 Riser Kablosu (Cooler Master V3, Lian Li, Phanteks vb.) satın alman gerekir.

[Quantum_34]

Hocam ben bu Modern Standby yüzünden Dell XPS laptopumun bataryasını şişirdim, çantada alev gibi olmuş touchpad yerinden fırlamıştı. O günden sonra kapağı kapatınca ‘Hazırda Beklet’ yaptım.

Çantaya atıyorum saatler sonra çıkarıyorum laptop buz gibi, şarjı da 1 gram düşmüyor. Asla çantaya uyku modunda koymayın.

[Quantum_34]

@apex yazdı:
<p style=”margin: 4px 0 0 0; font-style: italic;”>”m2 ssd dosya kopyalarken hız aniden düşüyor 300 mb”</p>

Reis SSD’n kesinlikle sahte veya bozuk değil; modern SSD üreticilerinin tüketiciye attığı en büyük ‘Benchmark İllüzyonu’ ile yüzleşmişsin: ‘SLC Önbellek (SLC Caching) Tükenmesi!’ Kral olayın arkasındaki silikon kimyası şudur: Günümüzde satılan SSD’lerin %99’u TLC (hücre başına 3 bit) veya ucuz QLC (hücre başına 4 bit) NAND yongaları kullanır. TLC bir hücreye 8 farklı voltaj seviyesinde, QLC bir hücreye ise 16 farklı voltaj seviyesinde son derece yavaş ve hassas veri yazılır. Bir TLC NAND’ın gerçek saf yazma hızı sadece 400-600 MB/s, QLC NAND’ın hızı ise sadece 100-200 MB/s’dir! Hocam peki kutunun üstüne nasıl ‘5000 MB/s’ yazıyorları SSD kontrolcüsü diskin boş alanının bir kısmını (örneğin 50-60 GB’ını) geçici olarak hücre başına tek bit yazan ultra hızlı ‘Sahte SLC Moduna’ alır! Sen CrystalDiskMark testi yaptığında test dosyası 1 GB olduğu için test o sahte SLC tamponunda koşar ve ekranda ‘5000 MB/s’ yazar! Ancak sen gerçek hayatta 150 GB’lık dev bir dosya kopyalamaya başladığında; ilk 50 GB o süper hızlı SLC önbelleğe dolar ve ÖNBELLEK TÜKENİR (Cache Exhaustion)! Kontrolcü panikler; hem yeni gelen veriyi doğrudan o hantal TLC/QLC hücrelerine yazmak hem de önbellekteki veriyi arkaya taşımak zorunda kalır! Hız bıçak gibi kesilir ve diskin çıplak ham hızı olan 250-300 MB/s seviyesine çakılır! Hele SSD’nin doluluk oranı %80’i aştıysa dinamik SLC önbellek alanı 10 GB’a kadar küçülür ve disk çok daha çabuk boğulur. Bu bir arıza değil, bütçe dostu SSD’lerin kaçınılmaz doğasıdır.

[Yazar]

Yazılar