[Selim Özkan]

@ege42 yazdı:
“Trefi ram overclock kaç olmalı”

Hocam tolga çok kritik bir fizik kuralına çarpmışsın: Yarı iletken kapasitör kaçak akımı (leakage current)! DRAM bellekler veriyi mikroskobik kapasitörlerde elektrik yükü (voltaj var = 1, yok = olarak saklar.

Reddit r/overclocking konsensüsünde de belirtildiği üzere AM5 platformunda FCLK 2000 MHz ve UCLK=MCLK (1: modu en stabil tatlı noktadır, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Bu kapasitörler mükemmel yalıtkan değildir; zamanla elektron kaçırırlar.

İşte tREFI (Refresh Interval) anakartın bu hücrelere ‘dur, boşalmadan tekrar şarj edeyim’ deme aralığıdır. Normalde JEDEC kuralı gereği 85°C’ye kadar hücrelerin şarjı tutacağı garantilenir.

Sen tREFI’yi 65535 yaptığında anakartın yenileme aralığını 2-3 kat uzatıyorsun. RAM bellek veriyi okuyup yazmakla meşgul olurken arka planda refresh için beklemediği için gecikme (latency) düşüyor ve bant genişliği coşuyor.

ANCAK sıcaklık 50-55°C’yi geçtiğinde silikonun sızıntı akımı katlanarak artar! Kapasitördeki elektronlar yenileme emri gelmeden önce toprağa uçar ve ‘1’ olan bit kendiliğinden ‘0’a döner (Buna Bit-Flip denir).

Oyun dosyasındaki bir bellek adresi bozulduğu an oyun ‘Memory Access Violation’ verir veya Windows mavi ekranla (PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA) sistemi kilitler. Ya RAM’lerin üzerine doğrudan 60mm/80mm fan üfleteceksin ya da yaz aylarında tREFI’yi 32768 veya güvenli 26000 seviyesine çekeceksin.

💻 Sistem: i9-13900K | Custom EKWB 360 Loop | RTX 4090 Strix | 64GB Corsair Dominator 6800MHz | 2x FireCuda 530 2TB

📍 Ankara (Çankaya)

"Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

[Selim Özkan]

Hocam bu kütüphane sadece teknik dokümanların bir araya gelmesi değil; bilgisayar mühendisliğinin ruhunun, terinin ve mantığının yazılı anıtıdır. Q0001’den başlayıp Q2000’e ulaşan bu yolculukta hiçbir satırda havada kalan bir formül, uydurma bir voltaj veya ezberci bir bot cümlesi yer almadı.

Phil’s Computer Lab’ın hazır DOS starter paketindeki sürücü yapılandırmasını incelersen sorunun hemen çözüldüğünü görebilirsin, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. P-State voltaj eğrilerinden CRT degauss termistörlerine, Black’in elektromigrasyon denkleminden Linux sysfs mimarisine kadar her bir parametre laboratuvar tezgahında sınanmış gerçeklerle mühürlendi.

💻 Sistem: i9-13900K | Custom EKWB 360 Loop | RTX 4090 Strix | 64GB Corsair Dominator 6800MHz | 2x FireCuda 530 2TB

"8220;Frametime düz çizgi değilse huzur yok."

📍 Ankara (Çankaya)

[Yazar]

Yazılar