Mitsotakis: “Zaten dününün savaşını mı saviyoruz?” — Yunan Başbakanı yapay zekâya dair dürüst değerlendirmeler sundu.

Yunan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis, Pazartesi akşamı ülkesini tanıtmak için San Francisco’ya geldi ve ticaret misyonlarında devlet başkanlarının sıradan şekilde yapmadığı bir hamle yaptı. Yaklaşık 250 girişimci, yatırımcı ve sektör yöneticisinin önünde, dünyanın dört bir yanında liderlerin daha çok gizli tartıştığı pek çok yapay zekâ sorusunun kendisinde yanıtının olmadığını açıkça dile getirdi.

Mitsotakis, bölgede faaliyet gösteren girişimcileri destekleyen küresel bir sivil toplum kuruluşunun yerel ağı olan Endeavor Greece’in düzenlediği etkinlikte bu muhabirle konuştu ve Kaliforniya Bölgesi gezisini kısmen bilgi edinme ziyareti olarak nitelendirdi. Sabahı Tesla ve Sequoia Capital gibi durakları dolaşarak geçiren başbakan, bu hafta New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na katılmayı planladığını söyledi. Ancak yolculuğun bir amacı da köprüler kurmaktı; zira teknoloji dünyasında Yunanistan’a yerleşmeyi düşünen herkesi ikna etmeye çalışıyordu.

Ticareti önce sunma taktiği

Mitsotakis, Stanford’da yüksek lisansını tamamlayan ve ziyareti “bir yurt dönüşü” olarak niteleyen bir isim. Sohbet sırasında öncelikle ekonomik konuları masaya yatırdı. Yunanistan’ın borcunu rekor hızla ödediğini ve daha ucuza borçlandığını ekledi. “Bunu söylemem gerekir mi bilmiyorum,” diyerek kalabalığa gülümsedi.

Bu, tam anlamıyla karşılaştırılabilir bir kıyaslama değil. Faiz oranları tüm euro bölgesinde daha düşük olduğu için farkın bir kısmı buradan kaynaklanıyor. Ancak güçlü bir konuşma noktası oluşturuyor. Bu yazı yazıldığı anda Yunanistan’ın 10 yıllık tahvil getirisi yaklaşık %4,3 seviyesindeyken, ABD hazine bonolarının yaklaşık %5 civarında olduğu görülüyor.

Cep harcamaları ve dijital yatırımlar

Mitsotakis, Yunanistan’ın parayı nasıl harcadığı konusunda da aynı derecede konuşmayı istedi. Örneğin, Avrupa Birliği’nin koronavirüs sonrası toparlanma fonundan elde edilen yaklaşık 36 milyar avronun büyük kısmının dijital altyapıya yatırıldığını belirtti. Bu kapsamda vatandaşların kuyruk beklemeden devlet işlemlerini halledebileceği bir online portal ve Hewlett Packard Enterprise’in yardımıyla Lavrio liman şehrinde kurulan, aylar içinde kullanıma girecek yapay zekâ ve bilimsel araştırmaları destekleyecek yeni süperbilgisayar yer alıyor.

Sektör şirketleri için daha da önem taşıyabilecek politika değişikliklerini de sıraladı. Yunanistan’ın stok opsiyonlarının vergilendirme şeklini değiştirdiğini, iş yasalarını gevşettiğini ve ülkeye dönen Yunanlılara yedi yıla kadar çok daha düşük vergiler sunduğunu kaydetti.

Kaynak kaybını geri kazanma hedefi

Ayrıca ülkenin artan vize programlarından da söz edildi. Bu programların başarısını nasıl ölçtüğü sorulduğunda ise Mitsotakis’in hükümetin işlem hızı konusunda “hala yapacak çok işi olduğunu” belirttiği görüldü.

Başbakan, ayrıca Yunanistan’daki devlet üniversitelerinde keskin bir dönüşüm yaşandığını söyledi. Uzun süre “radikal solcu yaklaşımı” benimsediğini ve şirketlere aşağılayıcı baktığını ifade ettiği üniversitelerin artık girişimci çıkardığını vurguladı.

Mitsotakis’in daha büyük hedefi, borç krizi sırasında kaybedilen yeteneği geri kazanmak. Bu dönemde ülkenin genç vatandaşlarının başka çareleri olmadığı için çoğu ülkeden ayrılmıştı. Aynı zamanda bir fırsat görüyor: ABD iş vizelerinin alınması zorlaştıkça, daha fazla girişimci Yunanistan’da istihdam etmeyi değerlendirmeli.

Yapay zekâ ve toplum tartışmasında dürüstlük

Sohbet yapay zekânın toplumdaki etkilerine geldiğinde farklı bir tona büründüğünü farkettim. Mitsotakis, hazır bir planı olmadığını dile getirmede taze bir dürüstlükBirdi.

Örneğin Yunanistan, bu Ocak ayından itibaren 15 yaş altı çocuklar için sosyal medya yasağını getiriyor; birçok ülke benzer adımları değerlendiriyor veya uyguluyor. Ancak Mitsotakis, yapay zekâ sohbet robotlarının görünürde bağımlılık yapan doğası göz önüne alındığında, bu yasanın zaten geride kalmış olabileceğini öne sürdü.

“Bazen bizim zaten dününün savaşını savunduğumuzu hissediyorum. Dijital arkadaşlar, erkek ya da kız arkadaşlarla büyümek çocuklarımız için ne anlama geliyor?”

Kyriakos Mitsotakis, Yunan Başbakanı

Eğitimde yapay zekâ konusunda benzer şekilde temkinliydi. Yunanistan, öğretmenlerin idari yükünü azaltmayı hedefleyen OpenAI ile bir eğitim denemesi yürüttü ve kişiselleştirilmiş yapay zekâ eğitmenlerinde umut gördü. Ancak faydaların, yapay zekânın “temel becerileri öğrenmenin zorlu emeğini” yerine koymamasına bağlı olduğunu söyledi. Öğrencilerin zaten ödevlerini yapmak için sohbet robotlarını kullandığını belirterek şunu ekledi: “İhmalcilik insanlara özgü bir özelliktir.”

Vatandaşların karşılığı

Mitsotakis, veri merkezlerine yatırım çekme çabalarıyla ilgili soru geldiğinde ülkeyi istisna olarak tanımladı. Dünyanın dört bir yanında enerji ve su tüketimi nedeniyle veri merkezlerine artan muhalefete rağmen, Yunanistan’da “önemli tepki almadıklarını” söyledi. Atina yakınlarında Microsoft’un bir veri merkezi kümesi kurduğunu ve AWS’in yakın zamanda ülkenin en büyük elektrik şirketiyle anlaşarak eski kömür bölgesinde ülkenin en büyük veri merkezini inşa edeceğini belirtti.

Politikacıların çoğundan farklı olarak, gelecekle ilgili yanıtları olduğunu iddia etmedi. İş kayıplarının “olacak bir şey olduğunu” söyledi ve “hiçbir hükümet ya da toplum, ne kadar hızlı olacağına hazır değil.” diye ekledi.

Yapay zekâ gelişiminin yavaşlatılması gerektiğine dair tartışmada ise bu konuda çağrı yapan ileri teknoloji laboratuvarlarının liderleriyle aynı tarafı aldı. “Modelleri inşa eden insanlar bize, ‘Bu modellerle gerçekten ne olduğunu tam olarak bilmiyoruz,’ derse,” özellikle kendilerini geliştirme konusunda, “onları dinlememiz gerekiyor.” dedi.

“Akıllı düzenleme” biçiminin kaçınılmaz olacağını belirten başbakan, bunun nasıl görüneceğinin çoğunlukla ABD tarafından belirleneceğini ekledi. Ancak Yunanistan’ın bu tartışmayı ev sahipliği yapmaktan memnuniyet duyacağını da sözlerine ekledi.

“İnsanlık, evrimin ortaya çıkardığı en gelişmiş organın kapasitesini çok hızlı aşan bir zekâ biçimi yarattı,” diyerek insani olmanın ne anlama geldiği sorusunu gündeme getirdi. Teknoloji uzmanlarını “sosyal bilimciler, filozoflar ve tarihçilerle” bir araya getirmenin daha iyi bir yol olmadığını söyledi.

Athens, Sokrates’in vatandaşlarına şehirdeki antik halka meydanı olan agorada güzel hayatın ve adil toplumun ne anlama geldiğini sorarak onları sıkıştırdığı yerdir. Belki de Silicon Valley’nin hala tartıştığı sorular orada da çözülecek?