İşverenler Çalışanlarına Yapay Zekâ Kullanmasını Zorluyordu: Şimdi Büyük Hata Yaptıklarını Fark Ediyorlar.

Yıllardır birçok yönetici, üretkenlik açısından pek bir kazanç sağlamadığına dair araştırmalara rağmen çalışanların her koşulda AI kullanmasını ısrarla istedi; bu da teknoloji sektörünün bu teknolojinin getireceği iddia edilen işyeri devrimine dair tekrarlayan vaatleriyle çelişen bir kanıttı.

Ancak şimdi yöneticiler anlamsız “workslop” (iş çöpü) denilen şeyle boğuşurken, çok farklı bir melodi çalmaya başladılar. Business Insider‘in aktardığına göre, bir teknoloji işe alım şirketi CEO‘su, çalışanlarının açıkça AI kullanarak oluşturduğu Slack mesajlarıyla aniden dolunca, iç iletişimde bu pratiği kesinlikle yasaklayan yeni bir politika uygulamak zorunda kaldı.

O ilk kişi değil. Bir isimsiz CEO, bu yıl başlarında Inc‘in aktardığına göre, kendisine düzenlenmemiş ChatGPT çöpünü yağdıran “sonraki kişiyi işten atarım” diye tehdit edecek kadar sinirlendi. Beyaz yakalı sektörleri köklü biçimde iyileştirmek yerine, sonunda yöneticiler AI araçlarının kapsamlı ve çoğu zaman verimsiz kullanımının daha çok zararı olabileceğini fark ediyorlar.

Buna örnek olarak, The Leadership Quarterly dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, Kudüs İbrani Üniversitesi doktora öğrencisi Samuel Meyers önderliğindeki bir araştırmacı ekibi, AI gibi araçları kullanmaya daha çok önem veren çalışanların işverenleri tarafından daha az güvenilecek kişilere dönüştürüldüğünü ve terfi şanslarının bilinçli biçimde zedilendiğini buldu.

Bu durum, AI araçlarının kullanımının hâlâ aktif biçimde teşvik edildiği işyerlerinde bile söz konusu; bu da teknolojiye yönelen çalışanların ödediği paradoksal bir bedel olduğunu ima ediyor.

Üst üste yapılan deneylerde ekip, gözetmenlerin bir çalışan rapora güvenip güvenmeyeceğine karar vermesini istedi; çalışanın AI kullanıp kullanmadığını bilerek — ancak yargıyı işin kalitesine dayanarak vermeksizin. AI kullanmayan çalışanların güven kazanma ihtimali %68’ydi. AI kullandıklarında bu oran ancak %24’e düştü.

“AI yalnızca çalışma biçimimizi değil, aynı zamanda birlikte çalıştığımız insanları nasıl yargıladığımızı da değiştiriyor,” diye konuştu ifadenin ortak hazırlayanı ve Kudüs İbrani Üniversitesi öğretim üyesi Yochanan Bigman. “Bir çalışan, AI kullanarak daha verimli ve daha iyi iş üretebilir; yine de AI’nın sürece dahil olması nedeniyle yöneticisinin güvenini kaybedebilir.”

Bunun üzerine Bigman, “kurumların AI’ı benimsemenin yalnızca teknolojik değil, aynı zamanda psikolojik ve yönetimsel bir meydan okuma olduğu farkına varması gerekiyor” dedi.

Güveni aşındırmanın ötesinde, yöneticiler özellikle AI ajanlarının ve kodlama araçlarının kullanımının maliyetleri gökyüzüne çıkardığını, şirketlerin kâr marjlarını ciddi biçimde zedelediğini ve çoğu zaman geri adım atıp harcamaları kırmaya zorlandıklarını gözlemiş.

Bu arada araştırmacılar, iş yerinde AI kullanımından anlamlı bir kazanç sağlandığına dair henüz bir bulgu ortaya koymadı; bu da onu pahalı bir dikkat dağıtıcı haline getiriyor. Yapılan araştırmalar, CEO’ların büyük çoğunluğunun herhangi bir verimlilik artışı görmediğini gösteriyor.

Bu, iş piyasası AI’dan kaynaklanan bir verimlilik artışı olsun ya da olmasın, kötüleşmeye devam ederken özellikle talihsiz bir gerçek.

Çalışanlar artık iki zorluğun arasında sıkışmış durumda: ya üstlerinin talimatını tutup AI’ı kullanacak ya da bu çağrıları görmezden gelerek güveni kazanacak. Meyers ve meslektaşları, bu büyüyen gerilimin “gölgeli AI” olarak adlandırılan, iş yerinde ifşa edilmeyen teknoloji kullanımını tetikleyebileceğini ve bunun kariyer olanaklarını daha da zedeleyebileceğini düşünüyor.

İş ve AI konusunda daha fazlası: AI’nın İş Piyasında İstihdamı Zedelediğine Dair Artan İşaretler Var