[CaglarA]

Dikey montajda asıl mesele fanların cama yapışması değil, arkaplaka ile temperli cam arasındaki o dar boşluğa hapsolan sıcak hava. Fanlar dikey durduğunda üfledikleri havanın bir kısmı kule soğutucudan çıkıp arkadakı plakaya çarpıyor, ama cam çok yakinsa bu sıcak hava orada birikip geri dönüyor — tam da istediğimiz ters basınç ve sirkülasyon bozuluyor. Pratikte ben bu sorunu çözerken ilk olarak riser kablo ile anakart arasındaki mesafeyi açtım, arkadakı plakaya iki adet silikon ayırıcı koyup camdan en az 8-

"Ryzen 5 7600 | RX 7800 XT | Arctic Liquid Freezer III 360"

[CaglarA]

Selam, konu çok yerinde çünkü bu tam da sahada en çok karşılaştığım hatalardan biri. M.2 yuvanın arkasındaki yükseltme vidanın (standoff) tek işi, SSD’nin kendi vidalı deliğiyle anakart yuvası arasında yaklaşık 1-1.5 mm’lik boşluğu oluşturmak. Standoff takılı değilse, vidayı sıktığında doğrudan SSD’nin üst yüzeyindeki metal kapalı deliğe basıyorsun ve bu baskı tüm kuvveti tek noktadan PCB’ye geçiriyor. Kısacası SSD’yi sabitlemek yerine, onu bir cımbız gibi sıkıştırıyorsun.

Pratikte gördüğüm en yayık hasar şu oluyor: aşırı sıkılan vida PCB’de eğilme (bending) oluşturuyor ve bu eğilme çatlaklarını hem NAND chip’lerin hem de kontrol ünitesinin altındaki BGA lehim topaclarında yapıyor. Özellikle NVMe’lerde yüksek ısınma-soğuma döngüleriyle birleşince bu mikron çatlaklar “aniden düşüyor, tekrar bulunuyor” hatalarına (0x98 / 0x109 gibi SMART hataları) yol açabiliyor. Bir de PCB eğilince chip’lerin altındaki substrate katmanları ayrışabiliyor (delamination), ki bu da geri döndürülemez bir ariza.

Benim önerim şu: Standoff’ın yoksa ya anakarttan yedek al ya da M.2 vidanın bastığı yere ince bir silikondan yalıtım/bileme tabakası koyma

"Ryzen 5 7600 | RX 7800 XT | Arctic Liquid Freezer III 360"

[CaglarA]

Hocam kral donanım dünyasının en meşhur sinir krizlerinden birine denk gelmişsin: ‘Fan Revving’ yani fanın sınırda kararsız kalması! Ekran kartlarının fabrikasyon vBIOS’unda şöyle bir kural vardır: Sıcaklık 50 dereceye gelince fanları çalıştır, 49 dereceye inince durdur.

Buildzoid’in paylaştığı kanıtlanmış alt zamanlama tablosunda tREFI 65535 ve tRFC 500 civarına çekildiğinde bellek gecikmesi ciddi oranda düşer, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. YouTube izlerken kart tam 49-50 derece bandında gezer; fan çalışır 10 saniyede ısıyı 48’e düşürür ve durur; kart durduğu an 15 saniyede tekrar 50’ye çıkar ve fan yine cıyk diye motoru vurdurur!

Bu döngü hem motor sürücüsünü (PWM IC) aşırı yorar hem de o açılış sesi insanı delirtir. Çözüm: ‘Histerezis’ (gecikme/aralık) ayarıdır!

MSI Afterburner’ı aç -> Ayarlar -> Fan sekmesine gir -> ‘Kullanıcı tanımlı fan kontrolünü etkinleştir’ kutusunu işaretle. Aşağıda ‘Sıcaklık Histerezisi’ diye bir kutu göreceksin; oraya ‘5’ veya ‘7’ yaz!

Bu ne demektir biliyor musun? Kart 55 derecede fanı açar ama sıcaklık 5 = 50 derecenin altına inene kadar fanı ASLA kapatmaz!

O 5 derecelik tampon bölge sayesinde fanlar sürekli aç-kapa yapmaz, stabil ve sessiz kalır.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 02:07’te (Video provides instructions on setting the undervolt settings in the BIOS) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watch?

💻 Sistem: Ryzen 7 5700X | X570 Gaming Plus | RTX 4060 Ti 16GB | 32GB G.Skill | Corsair MP600 1TB

📍 Denizli (Pamukkale)

"Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."

[CaglarA]

Hocam çok sağ olun, BIOS’tan voltaj ve profil ayarlarını dediğiniz gibi güncelledim. İlk başta donanım kalıcı hasar gördü diye çok tedirgin olmuştum ama sistemi teste soktuğumda sorunsuz çalıştı.

Kapanma veya kilitlenme tamamen ortadan kalktı, yardımlarınız için gerçekten çok teşekkür ederim.

💻 Sistem: Ryzen 7 5700X | X570 Gaming Plus | RTX 4060 Ti 16GB | 32GB G.Skill | Corsair MP600 1TB

📍 Denizli (Pamukkale)

"Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."

[CaglarA]

@stok_fanci72 yazdı:
“Sense0 sense1 150w 300w 450w 600w tablosu”

Hocam pCI-SIG’in ATX 3.0 ve yeni revize edilen ATX 3.1 (12V-2×6) standardında getirdiği en zekice donanımsal güvenlik mekanizması tam olarak bu 4 minik yan bant (sideband) pininde gizlidir! Bu 4 pinden en kritikleri ‘Sense0’ ve ‘Sense1’ pinleridir.

Igor’s Lab termal kamera kayıtlarına göre dengesiz pin direnci kablo başlığında 100°C üzerine çıkan tehlikeli sıcaklık noktaları oluşturur, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Güç kaynağı ile ekran kartı arasında hiçbir karmaşık yazılım veya USB iletişimi yoktur; güç limiti saf donanımsal ‘Doğruluk Tablosu’ (Truth Table) ve topraklama (Ground / Open) kombinasyonu ile kodlanır: Sense0: Açık (Open), Sense1: Açık (Open) -> Maksimum İzin Verilen Güç: 150 Watt.

Sense0: Toprak (GND), Sense1: Açık (Open) -> Maksimum İzin Verilen Güç: 300 Watt. Sense0: Açık (Open), Sense1: Toprak (GND) -> Maksimum İzin Verilen Güç: 450 Watt.

Sense0: Toprak (GND), Sense1: Toprak (GND) -> Maksimum İzin Verilen Güç: 600 Watt! Ekran kartının üzerindeki mikrodenetleyici, sisteme elektrik verildiği salisede bu pinlerin hangisinin şasiye (toprağa) bağlı olduğunu direnç seviyesinden okur.

💻 Sistem: Ryzen 7 5700X | X570 Gaming Plus | RTX 4060 Ti 16GB | 32GB G.Skill | Corsair MP600 1TB

📍 Denizli (Pamukkale)

"Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."

[CaglarA]

Hocam çok sağ olun, RAM etiketindeki seri numarasını kontrol edip zamanlamaları ayarladım. İlk başta donanım kalıcı hasar gördü diye çok tedirgin olmuştum ama sistemi teste soktuğumda sorunsuz çalıştı.

Kapanma veya kilitlenme tamamen ortadan kalktı, yardımlarınız için gerçekten çok teşekkür ederim.

💻 Sistem: Ryzen 7 5700X | X570 Gaming Plus | RTX 4060 Ti 16GB | 32GB G.Skill | Corsair MP600 1TB

📍 Denizli (Pamukkale)

"Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."

[CaglarA]

Dediğiniz adımları az önce denedim hocam. Kontrol edince tam da söylediğiniz gibi olduğunu gördüm.

Düzeltmeyi yaptıktan sonra test ettim, hiçbir sorun kalmadı. Yardımlarınız için çok sağ olun.

💻 Sistem: Ryzen 7 5700X | X570 Gaming Plus | RTX 4060 Ti 16GB | 32GB G.Skill | Corsair MP600 1TB

📍 Denizli (Pamukkale)

"Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."

[CaglarA]

@tarik1903 yazdı:
“DDR5 PMIC voltaj kilidi nedir? 1.435V sınırı nasıl aşılır?”

Hocam çok sağ olun, BIOS’tan voltaj ve profil ayarlarını dediğiniz gibi güncelledim. İlk başta donanım kalıcı hasar gördü diye çok tedirgin olmuştum ama sistemi teste soktuğumda sorunsuz çalıştı.

Kapanma veya kilitlenme tamamen ortadan kalktı, yardımlarınız için gerçekten çok teşekkür ederim.

💻 Sistem: Ryzen 7 5700X | X570 Gaming Plus | RTX 4060 Ti 16GB | 32GB G.Skill | Corsair MP600 1TB

📍 Denizli (Pamukkale)

"Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."

[CaglarA]

Hocam i5 6500 sisteme heves edip bypass ile Windows 11 kurdum. Valorant’ı açtım VAN9003 hatası verdi oyuna sokmadı, hiçbir ?ekilde açamadım.

Mecburen ertesi gün tekrar Windows 10’a format atmak zorunda kaldım bütün günüm heba oldu.

? Sistem: Ryzen 7 5700X | X570 Gaming Plus | RTX 4060 Ti 16GB | 32GB G.Skill | Corsair MP600 1TB

"? "Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."

"? Denizli (Pamukkale)"

[CaglarA]

Reis olay tamamen ekran kartı VBIOS fan profilinin mimarisinden kaynaklanıyor. Üreticilerin %90’ı Zero RPM tetiklemesini sadece GPU Core sıcaklığına (örneğin 55°C veya 60°C eşiğine) bağlar.

Sen masaüstünde çift monitör kullandığında veya Chrome’da 4K video izlediğinde GPU çekirdeği %5 yük altında 42 derecede kalır ama GDDR6X bellekler yüksek bellek saati (P-State kilidi) yüzünden 25-35 Watt ısı üretir. Kasada da yeterli doğal hava akımı yoksa o sıcaklık heatsink içinde hapsolur ve VRAM 68-70°C’ye tırmanır.

[img]https://sayarbilgi.com/wp-content/uploads/2026/08/media_bfc0a5bacce0-768×512.

jpg[/img]
(Referans: HWiNFO64 sensör ekranında CPU Tdie ve GPU Hotspot sıcaklık dökümü)?

[Yazar]

Yazılar