[direct_die_tr]

tCKE, DDR5’te Clock Enable sinyalinin minimum darbe genişliğini ifade eder ve doğrudan self-refresh ile power-down modlarından çıkış zamanlamasıyla ilgilidir. JEDEC standartlarına göre DDR5’te bu değer tipik olarak 120 ns civarındadır; ancak birçok RAM üreticisi bu marjı daraltacak overclock ayarları sunduğu için BIOS’ta tCKE’yi manuel olarak yükseltmek en garantili çözümdür. Sorun şuradan kaynaklanır: CKE sinyali çok kısa süre lojik düşükte tutulduğunda (yani darbe genişliği tCKE alt sınırının altına düştüğünde) RAM chip’leri mod geçişini algılayamaz ve bu da “command loss” olarak yansır — komutlar yarıda kesilir, bellek denetleyicisi ile RAM arasında senkronizasyon bozulur ve sonuçta sistem kilitlenir veya anında BSOD verir. Pratikte bu hatayı aldığım bir DDR5 setinde power-down modunu (powerdown enable) devre dışı bırakmak veya tCKE’yi otomatikten elleyerek +20-30 ns yukarı çekmek sorunu tamamen ortadan kaldırdı; özellikle 6000 MHz ve üzeri frekanslarda CKE geçiş

[direct_die_tr]

Söylediğiniz yöntemle çözüldü hocam. Sistemi dikkatlice açıp kontrol ettim ve tavsiye ettiğiniz şekilde hallettim.

Konuyu açtığıma çok memnun oldum, elinize sağlık.

💻 Sistem: Apple M2 Max 64GB | Custom Debian Dev Rig: i7-13700K | 64GB RAM | RTX 4070

📍 Sakarya (Serdivan)

"sudo rm -rf / sorunu çözmez."

[direct_die_tr]

@kutay1903 yazdı:
“Ptm7950 ile ekran kartı hotspot düşürme”

Hocam selamlar. Honeywell PTM7950 gibi 45°C üzerinde faz değiştirerek sıvılaşan pedler mikroskobik pürüzleri tamamen doldurur ve kuruma yapmaz, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar.

Bak bu durum çok tipik bir hadisedir. GPU çekirdeği silikonu ile bakır taban arasındaki montaj aralığında termal macun, yüzlerce termal döngü (35°\t°C ≤ftrightarrow 80°\t°C) boyunca diferansiyel termal genleşme kuvvetlerine maruz kalır.

Bu süreçte komşu VRAM/VRM termal pedlerinden sızan düşük viskoziteli dimetil polisiloksan silikon yağı, kılcal çekim (capillary action) etkisiyle GPU kalıbının kenarlarına ve macun sınır tabakasına temas eder. Yağ, termal macunun içindeki polimerik bağlayıcıları seyrelterek dinamik viskoziteyi (\eta) çözer.

Viskozitesi düşen macun, silikon zarın genleşip büzülme esnasında oluşturduğu mikro-hidrolik basınca (squeeze-film dynamics) dayanamayarak merkezden dışarıya radyal olarak pompalanır (pump-out). GPU kalıbının merkezinde mikroskobik hava cepleri (k_{\thava} ~ 0.026\t W/mK) kalır; bu durum GPU ortalama sensörü 65°\t°C okurken, merkezdeki en sıcak transistör kümesinin (Hotspot) anında 110°\t°C termal duvara çarpmasına yol açar.

Çözüm: Çip %99 IPA ile tamamen yağdan arındırılmalı ve sıvı macun yerine erime noktalı Honeywell PTM7950 uygulanmalıdır.

💻 Sistem: Apple M2 Max 64GB | Custom Debian Dev Rig: i7-13700K | 64GB RAM | RTX 4070

📍 Sakarya (Serdivan)

"sudo rm -rf / sorunu çözmez."

[direct_die_tr]

Geçmiş olsun hocam, iyi ki çözmüşsünüz 🙏 Aklında bulunsun, yüksek profilli soğutucu takınca kasa kapağının panel içine yakın fanları daha az hava alabiliyor, uzun vadede sıcaklıklara bir kez daha göz atmanı öneririm, istersen HWMonitor ile izlersin.

İyi kullanımlar, keyifli sistemler dilerim!

💻 Sistem: Apple M2 Max 64GB | Custom Debian Dev Rig: i7-13700K | 64GB RAM | RTX 4070

📍 Sakarya (Serdivan)

"sudo rm -rf / sorunu çözmez."

[direct_die_tr]

Hocam kral çok sık karıştırılan iki kavramı tam göbeğinden yakalamışsın: ‘Kanal’ (Channel) ile ‘Rank’ bambaşka şeylerdir! Kanal, anakart üzerindeki otoyoldur (Single Channel tek şerit, Dual Channel çift şerit otoyol).

Hardware Unboxed’ın The Last of Us ve modern oyun testlerinde kanıtladığı gibi VRAM kapasitesi aşıldığında sistem RAM’ine taşma yaşanır, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. ‘Rank’ ise RAM modülünün üzerindeki 64-bitlik bağımsız bellek yongası bloklarıdır.

Single Rank (1R) bir RAM modülünde işlemci aynı anda sadece tek bir yonga bloğuyla konuşabilir. Dual Rank (2R) bir RAM modülünde ise PCB’nin üzerinde iki adet bağımsız 64-bit blok bulunur; işlemci bir rank’e yazma yaparken veya o rank yenileme (refresh) molasındayken, hiç beklemeden DİĞER rank’ten veri okuyabilir!

Buna ‘Rank Interleaving’ (Ranklar Arası Geçişimli Çalışma) denir. İşlemcinin bellek kontrolcüsü boşta saat döngüsü harcamadığı için aynı frekans ve aynı gecikmede bile oyunlarda %3 ile %8 arasında bedava saf 1% Low FPS artışı alırsın; oyunlar yağ gibi akar!

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 07:48’te (The performance and stability of 1x32GB DDR5 and 2x16GB DDR5 RAM) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watch?

💻 Sistem: Apple M2 Max 64GB | Custom Debian Dev Rig: i7-13700K | 64GB RAM | RTX 4070

📍 Sakarya (Serdivan)

"sudo rm -rf / sorunu çözmez."

[direct_die_tr]

Sorun yaşayan arkadaşlara referans olacak tertemiz bir konu oldu. Keyifli kullanımlar ve iyi forumlar dilerim.

💻 Sistem: Apple M2 Max 64GB | Custom Debian Dev Rig: i7-13700K | 64GB RAM | RTX 4070

📍 Sakarya (Serdivan)

"sudo rm -rf / sorunu çözmez."

[direct_die_tr]

Hocam kral harika bir noktaya parmak basmışsın! Windows’un o bildiğin sağ tık ‘Biçimlendir’ (Format) komutu mekanik hard diskler zamanından kalmadır ve SSD’leri ASLA gerçekten temizlemez.

Reddit r/overclocking konsensüsünde de belirtildiği üzere AM5 platformunda FCLK 2000 MHz ve UCLK=MCLK (1: modu en stabil tatlı noktadır, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Windows format attığında sadece dosya indeks tablosunu siler, altındaki NAND flash hücrelerinde o gigabaytlarca eski veri öylece kalır.

SSD kontrolcüsü yeni bir veri yazacağı zaman hücreler dolu olduğu için önce o bloğu okumak, silmek ve sonra yeni veriyi yazmak (Program/Erase döngüsü) zorunda kalır; bu yüzden yazma hızın yerlerde sürünür! İşte ‘Secure Erase’ veya yeni nesil ‘NVMe Sanitize’ tam bir fabrikaya dönüş mucizesidir.

BIOS’taki bu aracı çalıştırdığında (örneğin ASUS Secure Erase veya MSI SSD Eraser), SSD kontrolcüsü diskin tüm NAND hücrelerine tek bir mikrosaniyelik voltaj darbesi gönderir. Tüm elektron tuzakları anında boşalır, FTL (haritalama tablosu) sıfırlanır ve tüm bloklar fabrikadan ilk çıktığı gün gibi tertemiz ve ‘boş’ duruma döner!

Yeniden Windows kurduğunda yazma hızın saniyesinde tekrar 5000 MB/s’ye fırlar.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 03:21’te (SSD’nin eski hızını sıfırlamak) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.com/watch?

💻 Sistem: Apple M2 Max 64GB | Custom Debian Dev Rig: i7-13700K | 64GB RAM | RTX 4070

📍 Sakarya (Serdivan)

"sudo rm -rf / sorunu çözmez."

[direct_die_tr]

Hocam ne yazık ki custom sıvı soğutma dünyasının ‘en acı ve en pahalı tecrübesine’ çarpmışsın! O gördüğün yeşil-mavi balçık bir yosun veya dışarıdan giren kir değil; radyatörün fabrikasyon üretiminden kalan ‘Zehirli Lehim Fluksu ve Asit Kalıntılarıdır’ (Soldering Flux Contamination)!

Radyatörün üst haznesi mutlaka pompa bloğundan daha yukarıda kalmalıdır; aksi halde pompa çarkı hava emip vızıldamaya başlar ve ömrü kısalır bu durum sıkça raporlanan bir fiziksel gerçekliktir.

[img]https://sayarbilgi.com/wp-content/uploads/2026/08/media_3328c903874a-2-1024×576.

💻 Sistem: Apple M2 Max 64GB | Custom Debian Dev Rig: i7-13700K | 64GB RAM | RTX 4070

"8220;sudo rm -rf / sorunu çözmez."

📍 Sakarya (Serdivan)

[direct_die_tr]

Hocam geçmiş olsun hocam, fanların içindeki tüm ARGB LED çiplerini 1 saniyede kömür etmişsin! Donanım dünyasında voltaj farkı ?akaya gelmez.

Nitekim Buildzoid’in (Actually Hardcore Overclocking) AM5 Hynix rehberinde ve r/overclocking testlerinde vurgulandışı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlıa yol açar. Kasalarda iki Ayrı ışıklandırma sistemi vardır: Biri eski ’12V 4-Pin Standart RGB’ (tüm LED’ler Aynı anda tek renk yanar), diıeri ise modern ‘5V 3-Pin Adreslenebilir RGB’dir (ARGB.

her LED baımsız gökkuıağı animasyonu yapar). Fark ettiysen 3 pinli ARGB soketinde ortada bir pin yeri boştur ki insanlar yanlışlıkla 12V’a takmasın diye!

Sen o kabloyu ‘zorlayarak’ 4 pinli yuvaya taktışığında, 5 Volt ile çalıan minicik mikrokontrolcülü LED çiplerinin üzerine tam 12 Volt basm?? oldun (iki buçuk katı Aşırı gerilim!). O duman ve cızırtı sesleri LED’lerin içindeki silikonun kavrulma sesidir.

Fanların motoru dönmeye devam edebilir ama o ışıklar bir daha asla yanmaz, komple çöptür.

Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldışın bir yer olursa, ?u videoda tam dakika 00:00:00’te (BIOS dosyasını yeniden adlandırıp USB’ye atma) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

https://www.youtube.

[direct_die_tr]

Hocam 90’larda o kabloyu lehimle kendimiz yapardık! Karaköy’e giderdik, iki tane diıi DB9 soket, 3 metre de blendajlı kablo alırdık.

VOGONS topluluşu ve 2’yi 3’e, 3’ü 2’ye, 5’i 5’e lehimlerdik.

Arkadaın evine kasayı sırtlayıp götürürdük. SERSETUP.EXE -COM1 -DIAL yazıp Enter’a bastışığın an karıı PC’nin ekranında ‘Doom starting.’ yazısını görmek hayatımızın en büyük zaferiydi.

[Yazar]

Yazılar