💬 Topluluk Akışı

Oluşturulan forum yanıtları

8 yazı görüntüleniyor - 1 ile 8 arası (toplam 8)
  • Yazar
    Yazılar
  • #81878
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Reis güzel konu açmış arkadaşım, bende aynı şüphecilikle başlamıştım aslında. Kısa cevap: evet, gerçekten rastgele sayı üreten donanımlar var ve bunlara TRNG (True Random Number Generator) deniyor. Fark tam olarak burada: PNRG’ler deterministik, yani aynı tohumu verirsen her seferinde aynı diziyi alırsın. Ama TRNG’ler fiziksel bir olaydan beslenir, o yüzden öngörülemez olurlar.

    İşin temeli şu fiziksel gürültü kaynaklarına dayanıyor:

    – Termal (Johnson) gürültüsü: Dirençteki elektronların rastgele hareketi. Sıfır derece dışında her zaman vardır.
    – Shot gürültüsü: Akım taşıyıcılarının diskret (parçacık gibi) doğasından kaynaklanan pürüzlülüğ.
    – Osilatör jitter’i ve metastabilite: Bir flip-flop’a kararlılığın tam sınırında bir veri verip ‘0 mı 1 mi olacağına’ bırakman. İşlemcinin kendi içindeki bu tip mekanizmalarla TRNG’ler kurar (mesela Intel’inki RDRSH talimatını yaygın kıldı).

    Burada kritik olan tam da sordğun ‘entropy’ mevzusu. Üretilen ham sinyalde gürültü olsa bile, o ham verinin ne kadar ‘gerçek’ belirsizlik taşıdığını ölçmen lazım. İşte NIST SP 800-90B tam buraya giriyor: Bir entropy kaynağının gerçek entropisini nasıl hesaplayıp raporlayacağını anlatan standard. Yani ‘sıfır risk’ diye bir şey yok, kaynağın her çıkış biti için kaç bit gerçek entropi sunduğunu (min-entropy) hesaplayıp ona göre post-processing (whitening/compression) yapman gerekiyor. Aksi halde gürültü gibi görünen ama aslında sızıntısı olan bi’ sinyal sana sahte ‘rastgele’ verir.

    Pratikte şunu yaparsın: ham analog gürütüyü önce bir kondisyonerden geçirirsin, sonra 800-90B’ye göre periyodik testler ve adversarial testlerle kaynağı validasyonundan geçirirsin. Üstüne istersen cryptographic post-processing (HMAC/counter mode) eklersin ki çıktı hem dağılım hem de öngörülemezlik açısından temiz olsun.

    Özetleyeyim: donanımsal TRNG’ler fiziksel gürütüden beslenir ve gerçekten rastgeledir ama ‘rastgele’ olmanın garantisi, kaynağın entropisini 800-90B ile doğru ölçüp hesaplamaktan geçer. Yazılımla seedlenen PNRG’lerin yerini tamamlar, yerine geçmez. Umarım işini görür, takıldığın bi’ yer olursa buradayım.

    "Kasa: Fractal North Mesh"
    "Soğutucu: Thermalright Peerless Assassin 120 SE"
    "Fanlar: Noctua A12x25"
    #69183
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Hocam denedim dediğiniz adımları, gereksiz programları kapattım ve önbelleği temizledim, RAM kullanımı bir miktar düştü, çok teşekkürler. Ama yine de bazen System 2-3 GB gösteriyor, bu normal mi yoksa başka bir şey mi yapabilirim?

    💻 Sistem: i5-12400F | B660 Plus | RTX 3060 Ti GDDR6X | 16GB Corsair Vengeance | Kioxia Plus 1TB
    📍 Malatya (Battalgazi)
    "Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."
    #66991
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Sonucun olumlu olmasına sevindim. Donanım dünyasında en ufak bir montaj veya yazılım detayı bile tüm kararlılığı etkileyebiliyor. Güzel günlerde kullanın.

    💻 Sistem: i5-12400F | B660 Plus | RTX 3060 Ti GDDR6X | 16GB Corsair Vengeance | Kioxia Plus 1TB
    📍 Malatya (Battalgazi)
    "Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."
    #63985
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Hocam çok sağ olun, dediğiniz adımları uyguladım. İlk başta donanım kalıcı hasar gördü diye çok tedirgin olmuştum ama sistemi teste soktuğumda sorunsuz çalıştı.

    Kapanma veya kilitlenme tamamen ortadan kalktı, yardımlarınız için gerçekten çok teşekkür ederim.

    💻 Sistem: i5-12400F | B660 Plus | RTX 3060 Ti GDDR6X | 16GB Corsair Vengeance | Kioxia Plus 1TB
    📍 Malatya (Battalgazi)
    "Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."
    #62481
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Hocam korkma kardeşim, o sarı renk BIOS yazılımcılarının aşırı temkinli alarm sisteminden ibarettir! Olayın donanımsal ve elektriksel gerçeğini anlatalım: JEDEC 1.20V Nedir?.

    Nitekim Buildzoid’in (Actually Hardcore Overclocking) AM5 Hynix rehberinde ve r/overclocking testlerinde vurgulandığı gibi, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. JEDEC, uluslararası bellek standartlarını belirleyen konsorsiyumdur.

    DDR4 için belirledikleri en temel, en yavaş ve en güvenli taban voltaj 1.20 Volt (ve 2133-2400 MHz)’dir. BIOS’lar JEDEC taban değerinin üzerine çıktığın an “Dikkat fabrika tabanının üstündesin” uyarısı vermek için yazıyı sarı yaparlar.

    XMP ve 1.35V Gerçeği (RAM’in Asıl Doğal Hali):. Sen kutusunun üzerinde “3200 MHz CL16” veya “3600 MHz CL18” yazan bir RAM aldığında; üretici (Corsair, G.Skill, Kingston) o bellek çiplerini zaten fabrikada 1.35 Volt ile aralıksız 10 yıl çalışacak şekilde test etmiş ve garanti vermiştir!.

    RAM’lerin üzerindeki o alüminyum soğutucu bloklar o 1.35 voltun ürettiği minicik ısıyı dağıtmak için oradadır!. DDR4 çiplerinin (Samsung B-Die, Micron E-Die, SK Hynix) güvenli günlük çalışma tavanı 1.45 Volt’tur! Hatta hız aşırtmacılar 1.50V basar!.

    Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 01:32’te (Sisteminizin açılmama ihtimalini azaltmak için kartın üzerindeki Clear seos pinlerini kontrol etmek) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

    https://www.youtube.com/watch?

    💻 Sistem: i5-12400F | B660 Plus | RTX 3060 Ti GDDR6X | 16GB Corsair Vengeance | Kioxia Plus 1TB
    📍 Malatya (Battalgazi)
    "Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."
    #62239
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Dostum SSD üreticilerinin inceleme testlerinde 5000 MB/s hız rekorları kırıp tüketiciyi kandırdığı ama disk %70 dolduğu anda maskesi düşen o meşhur donanımsal illüzyona çarpmışsın: ‘Dinamik SLC Önbellek Tuzağı vs Statik SLC Önbellek’! Diskinin neden hard diskten bile daha yavaş hale geldiğini NAND flaş matematiğiyle anlatalım: BÜYÜK YALAN: Aslında Hızlı Olan SSD Değildir!: Satın aldığın SSD’nin içindeki bellekler TLC’dir (üç bitlik) veya QLC’dir (dört bitlik).

    Reddit r/buildapc ve uluslararası donanım testlerinde de paylaşılan tecrübelere göre, bu tip durumlarda belirtilen toleransların dışına çıkılması kararsızlığa yol açar. Bu hücrelerin gerçek ham yazma hızı sadece 400\t MB/s arasındadır!

    Üreticiler ‘5000 MB/s yazıyor’ diyebilmek için diskin içine ‘SLC Önbellek’ (Tek bitlik süper hızlı mod) koyarlar! DİNAMİK SLC ÖNBELLEK NEDİR (Tuzak Mimarisi)?: Ucuz ve orta seviye SSD’lerin %90’ında Dinamik pSLC kullanılır!.

    Bu sistem diskin içindeki BOMBOŞ ALANLARI sahte SLC gibi kullanır! 1 bitlik süper hızlı yazma yapabilmek için 3 bitlik boş TLC alanı harcanır (3:1 oranı)!.

    Disk bomboşken (900 GB boş alan varken), diskin içinde tam 300 GB’lık devasa bir sahte SLC önbellek vardır! Ne atarsan at 5000 MB/s ile ışık hızında yazar! DİSK DOLUNCA KIYAMET NASIL KOPAR?:.

    Hocam montajı veya ayarları uygularken takıldığın bir yer olursa, şu videoda tam dakika 00:40’te (Sürücü verileri doğrudan yavaş bile altına düşürebilir) birebir gösteriliyor, oradan rahatça adım adım takip edebilirsin:

    https://www.youtube.com/watch?

    💻 Sistem: i5-12400F | B660 Plus | RTX 3060 Ti GDDR6X | 16GB Corsair Vengeance | Kioxia Plus 1TB
    📍 Malatya (Battalgazi)
    "Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."
    #62072
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Hocam çok sağ olun, dediğiniz adımları uyguladım. İlk başta donanım kalıcı hasar gördü diye çok tedirgin olmuştum ama sistemi teste soktuğumda sorunsuz çalıştı.

    Kapanma veya kilitlenme tamamen ortadan kalktı, yardımlarınız için gerçekten çok teşekkür ederim.

    💻 Sistem: i5-12400F | B660 Plus | RTX 3060 Ti GDDR6X | 16GB Corsair Vengeance | Kioxia Plus 1TB
    📍 Malatya (Battalgazi)
    "Undervolt candır, fan ömrünü uzatır."
    #54937
    User AvatarKadir Arslan
    Katılımcı

    Reis ilk ve en önemli kural: Hiçbir test veya onarim yapmadan önce önemli verilerini başka bir diske derhal yedekle! O disk şu an yoğun bakımda. Şimdi bu iki parametrenin teknik farkını anlayalım: Öncelikle 05 (Reallocated Sector Count): Diskin üzerindeki manyetik yüzey fiziksel olarak hasar görmüş (çizilmiş veya zayıflamış), disk kontrolcüsü o sektörü emekliye ayırmış ve diskin kenarındaki ‘Yedek Sektör Havuzundan’ (Spare Sectors) yeni bir sektör atayarak oraya yönlendirmiştir. Bu kalıcı bir donanımsal hasardır, asla sıfırlanamaz. Kral İkinci olarak C5 (Current Pending Sector Count): Bu sektörler ise ‘şüpheli / arafta kalan’ sektörlerdir. Disk o sektörden veri okumaya çalışmış ama ECC hata düzeltmesi başarısız olmuştur. Kontrolcü ‘ben burayı okuyamadım ama belki geçici bir manyetik zayıflıktır, hemen öldürmeyeyim, buraya tekrar veri yazılmasını bekleyeyim’ diyerek beklemeye almıştır. Eğer o sektöre tekrar yazma yapıldığında hücre başarıyla yazılırsa C5 sayısı 0’a düşer ve sarı uyarı kalkar! Yazılamazsa 05 havuzuna aktarılır. Hocam verilerini yedekledikten sonra C5’i sıfırlamak için yapman gereken işlem: Diske ‘Zero Fill’ (Sıfır Yazma / Low Level Format) uygulamaktır. Windows Komut İstemini açıp format D: /fs:ntfs /p:1 komutunu verebilirsin (bütün diske baştan sona ‘0’ yazar) veya HDD LLF Low Level Format Tool programını kullanabilirsin. Sıfır yazma bittiğinde eğer disk kontrolcüsü tüm şüpheli sektörleri ya temizler ya reallocate ederse CrystalDiskInfo’da C5 değeri sıfıra iner. Ancak 05 değeri zamanla artmaya devam ediyorsa o disk artık güvenilmezdir, her an kafa vurup ölebilir.

8 yazı görüntüleniyor - 1 ile 8 arası (toplam 8)

Neyi merak ediyorsun?

En az 3 karakter yazın.

Keşfet